۴ اکتبر ۲۰۲۵ - پژوهشگران در یک مطالعه ی گذشته ‌نگر دریافتند که آگونیست ‌های گیرنده ی پپتید شبه گلوکاگون-1 (GLP-1 RAs)  به‌ طور کلی برای سیستم‌ های گوارشی و صفراوی در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲(T2D)  ایمن هستند.

این مطالعه که در مجله ی آمریکایی  Gastroenterologyمنتشر شده است، نشان داد که این درمان با کاهش خطر ابتلا به چندین نوع سرطان گوارشی و عوارض مرتبط، در مقایسه با سایر داروهای خوراکی ضد دیابت، همراه بوده است. با این حال، مصرف GLP-1 RAs با افزایش خطر ابتلا به گاستروپارزی و درهم‌ رفتگی روده[1](intussusception) همراه بود که نیاز به پایش دقیق در بیماران آسیب ‌پذیر را برجسته می ‌کند.

این مطالعه به رهبری دکترChengu Niu  از بخش داخلی بیمارستان جنرال راچستر در ایالات متحده انجام شد و سوابق الکترونیکی سلامت بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ را که بین سال‌ های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ در سراسر آمریکا تحت درمان بودند، مورد بررسی قرار داد. پژوهشگران با استفاده از داده‌ های شبکه ی TriNetX، یک تحلیل گذشته‌ نگر از گروه‌ های همسان سازی شده انجام دادند و ۲۳۰۴۱۵ بیمار دریافت‌ کنندهGLP-1 RAs  را با تعداد مساوی از بیماران مصرف‌ کننده داروهای خوراکی دیگر مانند متفورمین، امپاگلیفلوزین و سیتاگلیپتین مقایسه کردند.

در طول یک دوره پیگیری پنج‌ ساله، این مطالعه پیامدهای مختلف گوارشی و صفراوی را ارزیابی کرد، از جمله گاستروپارزی، انسداد روده، پانکراتیت، التهاب کیسه صفرا و سرطان‌ های مرتبط با دستگاه گوارش.

یافته‌ های این تحلیل به شرح زیر بود:

·  مصرفGLP-1 RA  با افزایش خطر گاستروپارزی همراه بود(HR یا نسبت خطر1.591).

·  مصرف GLP-1 RA با افزایش خطر درهم ‌رفتگی روده همراه بود(HR=1.383).

·  درمان باGLP-1 RA  با کاهش ۱۵ تا ۲۶ درصدی خطر ابتلا به کلانژیت، انسداد روده، ایلئوس، ولوولوس، پانکراتیت مزمن و اقدامات درمانی مانند کلانژیوپانکراتوگرافی رتروگراد آندوسکوپیک نسبت به سایر داروهای خوراکی ضد دیابت همراه بود.

·  کاربران GLP-1 RA خطر کمتری برای ابتلا به سرطان پانکراس(HR=0.897)، سرطان معده (HR= 0.838)، سرطان مری (HR=0.741) و سرطان کولورکتال (HR=0.870) داشتند.

·  تفاوت معناداری در خطر ابتلا به سرطان صفراوی یا سرطان سلول‌ های کبدی بین کاربرانGLP-1 RA  و سایر داروهای خوراکی ضد دیابت مشاهده نشد.

·  نرخ ابتلا به پانکراتیت حاد، التهاب کیسه صفرا و جراحی کیسه صفرا بین دو گروه مشابه بود.

·  به‌ طور کلی، این یافته ‌ها از ایمنی گوارشی و صفراوی آگونیست‌ های گیرندهGLP-1  حمایت می ‌کنند.

نتایج این مطالعه نشان می ‌دهد که برای بیمارانی که در معرض خطر ابتلا به سرطان‌ های شایع گوارشی یا بیماری‌ هایی مانند کلانژیت و انسداد روده هستند،GLP-1 RAs  گزینه ‌ای مناسب و عمدتاً ایمن باقی می ‌مانند. با این حال، به پزشکان توصیه می ‌شود در بیماران مبتلا به گاستروپارزی یا درهم ‌رفتگی روده، احتیاط بیشتری به خرج دهند و در صورت نیاز از داروهای خوراکی سنتی ضد دیابت استفاده کنند.

نویسندگان مطالعه به چند محدودیت اشاره کردند: نتایج نشان‌ دهنده ارتباط هستند نه علت و معلول، و دوره پیگیری پنج‌ ساله ممکن است خطرات بلند مدت سرطان را به‌ طور کامل نشان ندهد. عواملی مانند وضعیت اجتماعی-اقتصادی، دسترسی به مراقبت ‌های سلامت، پایبندی به درمان و تغییر داروها بررسی نشده‌اند و ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشند.

نویسندگان در پایان نتیجه ‌گیری کردند:« تحلیل گسترده مبتنی بر داده ‌های واقعی از ایمنی گوارشی و صفراوی آگونیست ‌های گیرنده GLP-1 در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ حمایت می‌ کند، در حالی که نیاز به دقت در مورد عوارض خاصی مانند گاستروپارزی و درهم ‌رفتگی روده را برجسته می‌ سازد. مطالعات بلند مدت بیشتری برای تأیید این یافته ‌ها و ارزیابی بهتر خطرات احتمالی سرطان مرتبط با درمانGLP-1 RA  مورد نیاز است».

منبع:

https://medicaldialogues.in/gastroenterology/news/glp-1-receptor-agonists-show-gastrointestinal-safety-with-some-risks-study-156247


[1] وضعیتی اورژانسی است که در آن بخشی از روده، مانند یک تلسکوپ جمع شونده، در داخل بخش بعدی خود فرو می ‌رود و باعث انسداد آن می‌ شود. علائم شایع آن شامل درد شکم، استفراغ، نفخ و مدفوع خونی است. این عارضه یک اورژانس پزشکی محسوب می ‌شود و نیازمند بررسی و درمان فوری است، زیرا در صورت عدم درمان می ‌تواند منجر به سوراخ شدن روده و عواقب جدی ‌تر شود.